“Nuk po mundem të marr frymë” – Rrëfimi i juristes nga Mitrovica që përjetoi dy vjet dhu*në nga bashkëshorti

Nuk i kishte shkuar asnjëherë në mend se ndonjëherë do t’i duhej të përgjëronte dikë, për ta lejuar të marrë frymë.
Mërgime Kajtazi, një juriste nga Mitrovica që vendosi ta lë familjen dhe karrierën në Kosovë, do të përjetonte dhu*në fizike e psikike për rreth dy vjet nga bashkëshorti. Në vitin 2016, ajo vendosi të fejohej dhe të shkonte të jetonte në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, me të dashurin kosovar, me të cilin kishte qenë në lidhje për dy vjet paraprakisht.

Menjëherë pas kësaj, pas presionit të të fejuarit, ajo u martua dhe vendosi të qëndrojë në New Jork.
“Diçka që nuk e kam ditur kurrë për të, ka qenë që është i dhu*nshëm”, tregon Mërgimja. Tri ditë pasi u vendos në banesë, nisi zënka e parë mes çiftit. “Më kujtohet kemi qenë në dhomë të gjumit, ai ka qenë duke folur diçka dhe unë vetëm e kam kthyer kokën dhe i kam thënë se nuk dua ta dëgjoj”, tregon ajo.

Baby Boo

Menjëherë pas kësaj, ajo thotë se burri e kapi nga krahu dhe kokën e saj e mbajti të mbështetur në shtrat duke ia zënë frymën për rreth 30 sekonda. “O Zot, çfarë po ndodh”, ishte gjithçka që Mërgimja mund të mendonte pasi thotë se ende nuk po e perceptonte se burri i saj, mund ta lëndojë në atë mënyrë. Vetëm një javë më vonë, Mërgimja nisi punën dhe atë ditë, bashkëshorti e sulmoi dhe ia zuri frymën sërish, pas zemërimit se ajo kishte përdorur deodorant në kuzhinë.

“Aq ka qenë shokuese dhe këtë e kam marr si dështim personal. Unë e lashë punën, familjen dhe shoqërinë (në Kosovë). Truri im nuk e perceptonte se unë jam vi*ktimë e dhu*nës”, thotë ajo. Su*lmet vazhduan, sipas saj, për arsye nga më të ndryshmet. “Kur ai vendoste të më rrihte, unë e dija. Çfarëdo që unë do të thosha nuk kishte rëndësi”, tregon Mërgimja. Ndër sulmet e shpeshta, sipas Mërgimes, përfshinin kafshime të duarve deri në gja*kosje, shu*plaka e gru*shte e deri në to*rturë që mos ta linte Mërgimen të flinte.

Ajo detyrohej edhe të kryente marrëdhënie sek*suale me bashkëshortin, ndryshe do ta rrihte. “Abu*zuesit dhe vi*ktimat nuk dallohen vetëm në dukje”. Duke u ndierë fajtore dhe shumë e frikësuar për t’i treguar familjes së saj, Mërgimja duroi to*rturë fizike për një kohë të gjatë. Ndihmë nuk gjeti as nga familja e bashkëshortit, të cilët i thanë se “duhet ta rru*dhësh gojën” dhe se “gratë e kërkojnë [dhu*nën]”.

Ajo tregon se ndihej e pashpresë edhe për faktin se gjendej e vetme, në një vend të huaj. “Pata dalë njëherë nga shtëpia duke vrapuar deri te Stacioni i Policisë, por më ka zënë dhe më ka kthyer”, tregon ajo. “E dija që nuk do të më besonte askush sepse është njeri sharmant”, tregon Mërgimja. Diçka që ajo thotë se duhet ta dijë çdokush, është se dhu*na në çift ndodh te njerëzit e profileve të ndryshme. Ajo thotë se edhe aftësitë manipuluese të abu*zuesve dhe ndjenja e fajit të vi*ktimës, bën që vik*timat të heshtin.

“Ab*uzuesit janë në të njëjtën kohë manipulantët më të mirë në shoqëri. Të manipulojnë aq shumë, sa që të bëjnë të dyshosh realitetin tënd”, thotë ajo. Kulmi i kësaj situate arriti në vitin 2018. Ajo arriti ta incizojë atë, duke siguruar prova për su*lmet që ia kishte bërë. Policia e arr*estoi bashkëshortin e saj. Ai kaloi një natë në bu*rg, u dë*nua me punë të detyrueshme – shërbim në komunitet dhe u dërgua në një program rehabilitues lidhur me abu*zuesit.

Mirëpo qetësia e Mërgimes i erdhi me urdhrin mbrojtës, që i siguronte asaj që bashkëshorti nuk do ta kontaktonte apo t’i afrohej, përndryshe do të dënohej me pesë vjet burgim. Ajo tanimë vazhdon jetën atje dhe programet në SHBA i kanë ndihmuar të sigurojë lejeqëndrimin si dhe të marrë ndihmë psikologjike. “Në Kosovë duhet të ndryshojë mendimi se gratë vlejnë më pak se burrat”. Megjithëse Mërgimja përjetoi dhunë në një shtet shumë më të zhvilluar se Kosova, ajo beson fuqishëm se kjo dhu*në ka një burim në mendësinë patriarkale.

“Problemi më i madh në Kosovë është që [disa] burra shqiptarë rriten në atë mënyrë që përnjëmend mendojnë që kanë të drejtë të dhënë nga Zoti që ta rrahin një grua dhe ta ‘bëjnë njeri’”, thotë ajo. Pro*testa e re*volta kundër dhu*nës ndaj grave në Kosovë, u nisën sërish ditëve të fundit pas rastit të vra*sjes së vajzës 18-vjeçare, nga Ferizaj të dielën më 22 gusht. Të dyshuar për këtë vr*asje janë partneri i saj dhe një burrë tjetër. Edhe Mërgimja i ka përcjellë reagimet lidhur me këtë rast, duke thënë se kultura e fajësimit të vi*ktimës dhe arsyetimit të abu*zuesve po vazhdon të jetë prezentë.

“Dhu*nuesi është dhu*nues dhe marrja është e tij dhe kjo kurrë s’ka për të ndryshuar”, deklaron ajo. Përveç që shteti, sipas Mërgimes, duhet t’i ketë mekanizmat e duhur për parandalim dhe dë*nim të dhu*nës ndaj grave, ajo thotë se shoqëria si dhe zëri i ngritur i vi*ktimave të kësaj situate, mund t’i ndihmojë vik*timat e tjera. “Nëse historia ime i ndihmon vetëm një gruaje tjetër, ta nxjerrë veten prej kësaj situate, unë jam më e lumtura në botë”, thotë ajo. Deri në qershor të vitit 2021, sipas Policisë së Kosovës, u shënuan dy raste të vr*asjes së grave, ndërsa në vitin 2020 ishin vr*arë shtatë gra. Sipas të dhënave vetëm deri në qershor të vitit 2021, u shënuan 1.132 raste të dhu*nës në familje, 1.063 vi*ktima nga këto raste ishin gra.